Rozmowa z Katarzyną Złotkowską, nauczycielką jogi metodą BKS Iyengara, założycielką portalu Jogago online.
Jakie korzyści może przynieść praktyka jogi w samoświadomości ciała, zwłaszcza w kontekście samobadania piersi? Jakie techniki lub aspekty jogi mogą pomóc w tej dziedzinie?
Joga holistyczna, która się zajmuje, w sposób szczególny rozwija takie cechy jak: czucie siebie, obserwacja, świadomość, uważność… Są to elementy w naszym szybkim życiu, które nie pielęgnowane w sposób naturalny – cywilizacyjny, zamierają. Nasz system nerwowy potrzebuje coraz więcej bodźców i szybkiego ruchu, a ruchy spokojne, oddech czy bycie uważnością okazuje się największym i najtrudniejszym zadaniem – mam na myśli tu np. Savasanę, czyli leżenie, zatrzymanie się, nie myślenie…Przy takiej obniżonej świadomości nie jesteśmy w stanie zauważyć zmian, które w nas zachodzą, w wyglądzie, zachowaniu ale też łapiemy się na tym, że brakuje nam czasu na zaopiekowanie się sobą – w to wchodzi również samobadanie piersi!
Czy mogłabyś podzielić się swoimi spostrzeżeniami dotyczącymi tego, jak joga może pomóc w wzmocnieniu psychiki osób dotkniętych rakiem piersi?
Kiedy kobieta dowiaduje się, że w jej piersi siedzi nowotwór spotyka się zapewne z takimi emocjami jak; strach przechodzące w przerażenie, złość – dlaczego ona, zagubienie i dezorientacja. Wszystkie te emocje znacznie podnoszą poziom stresu, wzrasta adrenalina, noradrenalina, kortyzol, poziom glukozy, hamowane są procesy trawienne, ponieważ organizm przygotowuje się na ochronę walkę. W takim organizmie trudno znaleźć w sobie homeostazę, a co dopiero siłę psychiczną. Jednak w jodze mamy grupy asan, które mają wspierać naszą psychikę i stabilność emocjonalną. W słownictwie jogicznym często używam słowa zakorzenić się w matce ziemi, żeby to ona karmiła nas: stabilnością, poprawiała humor, relacje z samą sobą i światem. Wtedy patrzymy na problem spokojniej i na ile się da racjonalnie, a nie emocjonalnie…
Joga jest znana z oddziaływania na ciało i umysł. Jakie techniki jogi pomagają w budowaniu siły psychicznej i emocjonalnej odporności u pacjentów z rakiem piersi?
Kobietki w trakcie leczenia są wyczerpane zarówno psychicznie jak i emocjonalnie. Często nie śpią, mają obolałe ciało i ogrom emocji w głowie. Dlatego przywiązuję ogromną rolę do medytacji prowadzonej, gdzie po woli, bez nacisku, mogą się „dogadywać” z samą sobą. Kiedy mogą zaakceptować co się z nimi dzieje i odreagować te emocje – często potem pojawia się krzyk i płacz. Nie jest to oczywiście jednorazowe działanie, a wręcz przeciwnie – stałe narzędzie! Kolejny etap to próba relaksacji. Nie jest to proste w takiej sytuacji; rozluźnić umysł i ciało… trzeba dużo wiedzy i doświadczenia prowadzącej, żeby się udało. I kiedy już trochę odreagujemy emocje, zaczynamy używać asany. To etap kiedy idziemy w kierunku dobrego samopoczucia, ale też utrzymywania krążenia limfy czy odbudowywania zakresu ruchu w barku – jeśli była mastektomia.
Czy istnieją specjalne programy lub zajęcia jogi, które są dedykowane kobietom dotkniętym rakiem piersi? Jeśli tak, to jakie są cele tych programów?
Jest kilka programów, ale bardzo wiele zależy od nauczyciela. Podkreślę jeszcze raz, że od jego wiedzy, doświadczenia i subtelności zależy bardzo wiele. Co chcemy osiągnąć na takiej praktyce? Dokładnie to czego w tym trudnym czasie brakuje kobietom… spokoju, relacji ze sobą, wiary i siły do działania. Fizycznie odbudowujemy ich ciało, wzmacniamy odporność. Działanie w tych obszarach, nie powinno obciążać czy też nadwyrężać, ale wspierać. To jest najważniejsze zadanie jogi.
Jakie przesłanie lub słowa otuchy chciałabyś przekazać wszystkim osobom dotkniętym rakiem piersi, które mogą znaleźć w jodze wsparcie dla swojego ciała i umysłu?
Chcę Wam kobietki powiedzieć, że choć sytuacja bywa trudna i niesprawiedliwa, to najważniejsze w tym wszystkim jest to, żebyście się sobą zaopiekowały! Nie musicie być Heroskami dla wszystkich dookoła, bądźcie nimi przede wszystkim dla siebie. Słuchajcie siebie – czego potrzebujecie, żeby być silnymi, nie odmawiajcie sobie nic, czego w danym momencie potrzeba Wam dla komfortu życia. Jest wiele osób dookoła, które wesprą Was, jeśli tylko pozwolicie sobie na to. Z wyrazami ogromnego szacunku dla waszych historii życia, przesyłam dużo słońca.
